Açlık ve İçerik: Biyolojinin Etkileşime Etkisi

Yemek içeriği üreten biri için izleyicinin ne zaman aç olduğu da önemli bir faktör olabilir. Çünkü açlık, sadece "yemek arıyorum" hali değil. Beyinde başka şeyler de oluyor ve bunlar içerikle nasıl etkileşime girileceğini etkileyebilir.
Aç İnsan Yemek Görüntüsüne Nasıl Tepki Veriyor?
Açken yemek görseli gördüğümüzde beynin ödül merkezleri aktive oluyor. Bunu tetikleyen şey de ghrelin adı verilen açlık hormonu.
Cell Metabolism'da yayınlanan bir araştırmaya göre, ghrelin seviyesi yükseldiğinde yemek görsellerine verilen beyin tepkisi artıyor. Yemeğin "değerini" kodlayan alanlar daha aktif hale geliyor. Araştırmacılar bu etkinin kişinin bildirdiği açlık hissiyle doğrudan bağlantılı olduğunu da tespit etmiş. (Malik et al., Cell Metabolism, 2008)
Daha da ilginci: Max Planck Enstitüsü'nün yaptığı bir çalışma, sadece yemek görsellerine bakmamın bile kandaki ghrelin seviyesini artırdığını göstermiş. Yani sadece aç olduğumuzda değil, yemek görseli gördüğümüzde de açlık hissi tetiklenebiliyor.
Yani aç biri yemek içeriği gördüğünde, tok birine göre daha güçlü bir duygusal tepki veriyor olabilir. Bu da etkileşim oranlarını etkileyebilir.
Kalorili İçerik Neden Daha Çok Etkileşim Alıyor?
Journal of Consumer Psychology'de yayınlanan bir araştırma, Buzzfeed Tasty'nin 700'den fazla videosunu analiz etmiş. Sonuç: Kalori yoğunluğu yüksek yemekleri gösteren içerikler daha fazla beğeni, yorum ve paylaşım alıyor. (Pancer et al., Journal of Consumer Psychology, 2022)
Araştırmacılara göre insanlar kalorisi yüksek yemekleri gördüklerinde olumlu duygusal tepki veriyor — çünkü yemeğin görünüşünden lezzetini tahmin edebiliyorlar. Bir şey bizi iyi hissettirdiğinde, onunla etkileşime girme ihtimalimiz artıyor.
Evrimsel olarak beynimiz kalori yoğun yiyeceği "değerli kaynak" olarak işaretliyor. Bu yüzden hamburger, içgüdüsel bir etkiyle videosu salata videosundan daha fazla etkileşim alıyor.
Georgia Üniversitesi'nden araştırmacılar bu konuyu daha da derinleştirmiş. 90 popüler yemek influencer hesabından 53.894 görseli analiz etmişler. Bulgular şöyle: Kalori yoğunluğu yüksek yemekler tutarlı şekilde daha fazla beğeni ve yorum alıyor. Ayrıca sıcak renkler (kırmızı, turuncu, sarı), görsel karmaşıklık ve tekrar eden desenler de etkileşimi artırıyor. (Sharma & Peng, Health Communication, 2023)
Ama çok ilginç bir detay daha var. Bu görsel estetik faktörleri, düşük kalorili yemeklerde daha belirleyici. Araştırmacılar bunu şöyle açıklıyor: "İnsan beynidüşük kalorili görselleri daha yavaş işliyor, bu yüzden görsel detaylara daha fazla dikkat ediyorlar." Yani sağlıklı yemek paylaşacaksan, görsel sunuma ekstra özen göstermen gerekiyor.
Paylaşım Saatleriyle Ne Alakası Var?
Bu verileri bir araya getirince, zamanlama stratejisi hakkında bazı çıkarımlar yapılabilir.
Ramazan'da iftar öncesi 16:00-19:00 arası yoğun etkileşim alan bir zaman dilimi. Bunun bir nedeni şu olabilir:
İnsanlar aç, yani ghrelin seviyeleri muhtemelen yüksek. Yemek görseline beyin tepkisi daha güçlü olabilir. Duygusal bağ daha yoğun olabilir.
Bu sadece "insanlar tarif arıyor" değil. Biyolojik olarak yemek içeriğine daha açık oldukları bir zaman dilimi olabilir.
Aynı mantık normal günlerde de geçerli: Öğle yemeği öncesi (11:00-12:00), akşam yemeği öncesi (17:00-19:00) — insanların aç olduğu saatler, yemek içeriklerinin daha güçlü tepki aldığı saatler.
Sprout Social'ın 2025 verilerine göre Instagram'da genel olarak en iyi etkileşim saatleri 11:00-18:00 arası, TikTok'ta ise akşam 17:00-21:00 arası. (Sprout Social, 2025) Yemek içeriği için bu saatlerin öğün öncesi dilimlerine denk gelmesi tesadüf değil.
Peki Sağlıklı Tarifler?
Kalorili yemekler içgüdüsel tepki tetikliyor — aç olunca bu daha güçlü. Sağlıklı içerik ise farklı çalışıyor.
European Journal of Marketing'de yayınlanan bir çalışmaya göre, besin değeri ile etkileşim arasındaki ilişki izleyicinin zihinsel durumuna göre değişiyor. Daha analitik, hesaplayıcı bir zihniyet aktive edildiğinde düşük kalorili içeriklere etkileşim artabiliyor. (Pancer et al., European Journal of Marketing, 2022)
Araştırmacılar bunu "eat-what-feels-good" (iyi hissettireni ye) varsayılan davranışını aşmak olarak tanımlıyor. İnsanlar normalde iyi hissettiren şeyle etkileşime giriyor — bu da kalorili yemek. Ama düşünme moduna geçtiklerinde, sağlıklı seçeneklere de açılıyorlar.
Yani sağlıklı içerik, insanların "planlama" modunda olduğu zamanlarda daha iyi performans gösterebilir. Sabah saatleri, hafta başı, veya Ramazan'da iftar sonrası "yarın ne yesem" düşüncesinin hakim olduğu anlar.
Görsel Sunum: Sağlıklı İçerik İçin Ekstra Önemli
Yüksek kalorili yemekler görsel olarak "kolay" çıkıyor. Hamburger, pizza, tatlılar — fazla uğraşmasan da etkileşim alıyor.
Ama sağlıklı yemekler için durum farklı. Araştırmacılara göre düşük kalorili yemeklerin etkileşim alması için görsel estetiğe daha fazla dikkat edilmesi gerekiyor. (Sharma & Peng, Health Communication, 2023)
Pratik öneriler:
Sıcak renkler kullan. Salataya domates, havuç veya renkli biber eklemek sadece besin değeri değil, görsel çekicilik de katıyor.
Tekrar eden desenler oluştur. Çilekleri düzenli şekilde dizmek, avokado dilimlerini sıralamak — bu tür görsel düzen etkileşimi artırıyor.
Kontrast yarat. Beyaz tabakta yeşil salata, koyu zemin üzerinde renkli meyve — renk kontrastı dikkat çekiyor.
Pratik Çıkarım
Doyurucu, gösterişli tarifler için test edilebilecek zamanlar:
- Öğün öncesi saatler (11:00-12:00, 17:00-19:00)
- Ramazan'da iftar öncesi (16:00-19:00)
Sağlıklı, hafif tarifler için test edilebilecek zamanlar:
- Öğün sonrası veya sabah saatleri
- Ramazan'da iftar sonrası veya sahur içerikleri
- Görsel sunuma ekstra dikkat
Bu kesin bir formül değil — ama içeriği izleyicinin biyolojik ritmine göre zamanlamak, test edilmeye değer bir yaklaşım.
Kind People Değerlendirmesi
Yemek içeriği üretimi genelde "güzel görünsün, lezzetli görünsün" mantığıyla yapılıyor. Ama arkasında araştırmalar var.
Açlık hormonu ghrelin, yemek görsellerine verilen tepkiyi etkileyebilir. Kalori yoğunluğu, etkileşim oranlarıyla ilişkili görünüyor. Ve sağlıklı içerik, farklı bir strateji gerektirebilir.
Bu araştırmaları uygulamak için nörobilimci olmak gerekmiyor. İzleyicinin aç olduğu saatlerde paylaşım yapmak, sağlıklı içerikte görsel sunuma dikkat etmek — bunlar test edilebilecek yaklaşımlar.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Ghrelin nedir?
Ghrelin, mide tarafından salgılanan ve açlık hissini tetikleyen bir hormon. "Açlık hormonu" olarak da bilinir. Ghrelin seviyesi yükseldiğinde, beynin yemek görsellerine verdiği tepki de güçleniyor.
Kalorili yemekler neden daha çok etkileşim alıyor?
Evrimsel bir tepki. Beyin, kalori yoğun yiyecekleri "değerli kaynak" olarak işaretliyor ve bu görseller olumlu duygusal tepki tetikliyor. İyi hissettiren içerikle etkileşime girme ihtimalimiz daha yüksek.
Sağlıklı içerik nasıl daha fazla etkileşim alabilir?
İki yol var: Zamanlama ve görsel sunum. Sağlıklı içerik, insanların "planlama modunda" olduğu zamanlarda (sabah, hafta başı, öğün sonrası) daha iyi performans gösteriyor. Ayrıca sıcak renkler, tekrar eden desenler ve görsel kontrast kullanmak etkileşimi artırıyor.
Yemek içeriği için en iyi paylaşım saatleri ne?
Genel olarak öğün öncesi saatler: Öğle yemeği öncesi (11:00-12:00) ve akşam yemeği öncesi (17:00-19:00). Ramazan'da iftar öncesi (16:00-19:00) özellikle etkili. Sağlıklı içerik için ise öğün sonrası veya sabah saatleri daha uygun olabilir.
KAYNAKLAR
- Malik, S., McGlone, F., Bedrossian, D., & Bhatt, S. (2008). "Ghrelin Modulates Brain Activity in Areas that Control Appetitive Behavior." Cell Metabolism, 7(5), 400-409.
- Schüssler, P., et al. (2012). "Ghrelin levels increase after pictures showing food." Obesity, Max Planck Institute of Psychiatry.
- Pancer, E., Poole, M., & Noseworthy, T.J. (2022). "Content Hungry: How the Nutrition of Food Media Influences Social Media Engagement." Journal of Consumer Psychology, 32(1), 85-102.
- Sharma, M., & Peng, Y. (2023). "How Visual Aesthetics and Calorie Density Predict Food Image Popularity on Instagram: A Computer Vision Analysis." Health Communication, 39(3), 552-563.
- Pancer, E., Poole, M., & Noseworthy, T.J. (2022). "Boosting engagement with healthy food on social media." European Journal of Marketing, 56(11), 3007-3031.
- Sprout Social (2025). "Best Times to Post on Social Media."




